MijnID

lesgeven

onderwijsbeleid

volg ons op twitter
volg ons op twitter

nieuws

kwaliteit van het antipestbeleid kritisch bekeken

16 augustus 2019 - EduDivers publiceert vandaag een analyse van het antipestbeleid in Nederland. De analyse van 40 pagina’s concludeert dat er nog veel verbetering mogelijk is. Er worden alleen randvoorwaarden geëist maar er zijn geen inhoudelijke criteria voor kwaliteit. EduDivers stelt dat het neoliberale Nederlandse beleid erop neerkomt dat scholen zichzelf reguleren en dat de mogelijkheden voor individuen of maatschappelijke organisaties om de kwaliteit van antipestbeleid op school te helpen verbeteren zeer beperkt zijn.

mogelijke certificering

De analyse werd uitgevoerd samen met de Global Alliance for LGBT Education (GALE) die deelneemt aan een Europees project waarin een antipest certificaat voor scholen wordt ontwikkeld. Het project wordt ook op twee Nederlandse scholen uitgetest. Omdat duidelijk is dat een certificering van scholen door een willekeurige externe stichting of vereniging slechts beperkt zal bijdragen aan de kwaliteitsverbetering van de hele onderwijssector, is een van de onderdelen van het project om in de deelnemende landen een discussie te starten over de mogelijkheid dat het nationaal beleid wordt om scholen een veiligheidslabel te verlenen. Om deze discussie te informeren en te prikkelen, wordt in elk land een analyse gemaakt van de situatie en worden aanbevelingen gedaan voor verbetering.

effectieve elementen

Bij de ontwikkeling van de Wet Veiligheid op School is in Nederland enkele jaren geleden veel discussie gevoerd over wat er nodig is. Voor de schoolbesturen heeft deze discussie goed uitgepakt: het recht op zelfbeschikking van schoolbesturen is bevestigd en er zijn geen inhoudelijke criteria aan het antipestbeleid gesteld. De wet eist alleen dat de school veiligheid onderzoekt, een plan maakt en een aanspreekbare persoon heeft. Een voorstel dat scholen verplicht zijn om met effectieve pakketten te werken, haalde het niet. Dat bleek ook onmogelijk omdat vrijwel geen enkel beschikbaar pakket voldoende is onderzocht en geen enkel onderzocht pakket aandacht heeft voor pesten met een maatschappelijke context, zoals homopesten.
In de analyse besteden EduDivers en GALE daarom een hoofdstuk aan “effectieve elementen” waarvan we uit onderzoek weten dat ze bijdragen aan een grote impact. De meeste scholen en politici zijn niet op de hoogte van die elementen, waardoor de discussie op een oppervlakkig niveau blijft en gestuurd door media-incidenten, persoonlijke voorkeuren en belangenorganisaties.

aanbevelingen

Volgens EduDivers is het grootste struikelpunt voor effectief landelijk antipestbeleid dat alle belangrijke partners (het ministerie, de besturenorganisaties en zelfs de vakbonden) dat er geen inhoudelijke eisen mogen worden gesteld aan scholen. Daardoor komt men alleen tot overeenstemming over “lege” maatregelen zoal het doen van onderzoek en het maken van een plan, zonder dat er eisen zijn aan de kwaliteit van onderzoek, het plan of de uitvoering.
Een ander probleem dat ook internationaal speelt, is het negeren van diversiteit bij de aanpak van pesten. Hoewel bekend is dat jongens en meisjes elkaar anders pesten, dat populariteit en machtsstrijd in de groep, en zich ontwikkelende seksualiteit een rol spelen; en dat homopesten een van de belangrijkste vormen van pesten is, wordt er in antipestmethoden en beleid vanuit gegaan dat pesten een neutraal proces is tussen willekeurige pestkoppen, daders en meelopers. Dan is het geen wonder dat van de meeste antipest methoden niet kan worden aangetoond dat ze effectief zijn. EduDivers beveelt aan in lijn met Europese aanbevelingen – dat diversiteit een structureel aandachtspunt moet zijn in antipestbeleid.
Als scholen de problematiek in de praktijk negeren of niet goed aanpakken, staan slachtoffers, hun ouders en belangenorganisaties in de kou. Daarom pleit EduDivers ondanks de consensus over zelfregulering voor maatregelen die een meer specifieke controle mogelijk maken en voor meer transparantie over klachten en meldingen.
Met de nadruk op zelfregulering is het systeem “Vensters van Verantwoording” van de besturenorganisaties een belangrijke rol gaan spelen. Met dit systeem kunnen de scholen via een landelijke website transparant maken hoe zij hun beleid inrichten. Het venster “veiligheid” zou zich ook kunnen ontwikkelen tot een benchmarking instrument voor goed antipestbeleid, waar scholen elkaar stimuleren om effectieve elementen op te nemen in hun veiligheidsplan.
EduDivers en GALE nodigen organisaties en het publiek uit om te reageren op de analyse en de aanbevelingen.

Rapport: De kwaliteit van het antipestbeleid