MijnID

lesgeven

onderwijsbeleid

volg ons op twitter
volg ons op twitter

nieuws

ALICE #prosocialiteit conferentie leidt tot coming outs

12 januari 2020 - De slotconferentie van het ALICE-project leidde ertoe dat diverse leerlingen uitkwamen voor hun seksuele identiteit. Het ALICE-project bevordert 'prosocialiteit' als een positieve manier om veilige en aangename school- en buurtcultuur tot stand te brengen. Hoewel het project niet specifiek was gericht op het bestrijden van pesten of discriminatie, leek de zowel positieve als generieke manier kansen en ruimte te creëren voor niet-normatieve identiteiten. Dat wil zeggen, als de begeleiders sensitief genoeg zijn om diversiteitsthema's mee te nemen.

Zonder angst

De conferentie vond plaats op 10 januari in Heraklion, de hoofdstad van Kreta. De resultaten van twee jaar experimenteren met prosocialiteit op middelbare scholen in 5 landen werden gepresenteerd. Aan het einde van het project maakten leerlingen een reeks tekeningen en digitale afbeeldingen om te symboliseren wat ze hadden geleerd over prosocialiteit. Een van de bekroonde afbeeldingen heette "Sense por", wat Catalaans is voor "zonder angst". Het is gemaakt door een meisje dat de ALICE-lessen gebruikte om haar eigen identiteit en de veiligheid op school te verkennen. De scholen waren er trots op dat hij een afbeelding kon presenteren die hiernaar verwijst (zie afbeelding bij dit artikel).
Peter Dankmeijer, GALE-directeur, hield een van de toespraken en benadrukte de noodzaak om verschillende soorten diversiteit expliciet mee te nemen in het algemene concept van prosocialiteit. De gevoeligheid van leraren, schoolleiders en de overheid is essentieel om de ruimte te creëren die adolescenten nodig hebben om zich volledig te ontwikkelen. De toespraak inspireerde een van de aanwezige leerlingen uit Italië tijdens de conferentie om ervoor uit te komen dat ze lesbisch was maar haar leraren.

Systeembenadering nodig

Dankmeijer merkte in zijn toespraak op dat het ALICE-project veel aandacht besteedde aan het curriculum. Hij hoopte dat toekomstige projecten ook meer aandacht zouden kunnen schenken aan de integratie van prosocialiteit in het schoolsysteem. Er waren verschillende aanwijzingen dat wanneer de school en autoriteiten integratie van prosocialiteit in het schoolsysteem ondersteunen, dit prosocialiteit meer verstevigd dan alleen door individuele initiatieven van leraren. Een systeembenadering zal echte duurzaamheid ondersteunen. Om een voorbeeld te noemen: op een school waar directe democratie en geweldloze communicatie deel uitmaakten van het systeem, was het veel gemakkelijker om prosociaal te zijn, zelfs zonder lessen. Uitkomen of de toiletten genderneutraal maken, was daar geen enkel probleem.

Prosocialiteit met één oog dicht

Maar op scholen met een systeem waar studenten geacht worden zich aan strikte regels normen te houden en waar ze gestraft worden voor het overtreden van regels en “normen”, daar was het een enorme uitdaging om prosocialiteit te 'onderwijzen'. In deze situatie hadden ;leerlingen al snel het gevoel dat er een dubbele bodem zit in de “prosocialiteit“ lessen. Ze voelen dan aan dat ze zelf niet echt wat te zeggen hebben over wat “prosociaal” en dat dit – ondanks alle interactieve oefeningetjes - door de volwassenen wordt voorgeschreven. Ze voelen haarfijn aan wanneer “prosocialiteit” een geavanceerde manier is om hen te dwingen tot zelfdiscipline in plaats van hulp om echt prosociaal te zijn uit hun eigen authentieke keuzes. Een deel van scholen die zo’n top-downnormering hanteren, is de manier waarop zulke scholen gender en veronderstelde heteroseksualiteit van leerlingen als gegeven beschouwen.
In een van de deelnemende landen gingen de lokale autoriteiten zelfs zo ver om LHBT-kwesties uit te sluiten van het ALICE-leerplan en de ALICE-docentenhandleiding, omdat, volgens hen, "middelbare scholieren niet klaar zijn om zichzelf als LHBT te labelen". Geen wonder dat leerlingen uit dit land geen producten maakten waar seksuele diversiteit in voorkwam, laat staan dat deze leerlingen tijdens het project ervoor uit zijn gekomen zijn gekomen. Prosocialiteit zonder integrale integratie van diversiteit is als lopen terwijl je één oog bedekt.

Zie ook: ALICE-project